MENU

  • ZMARTWYCHWSTANIEC - plakat wystawy

Wystawy

MAREK RACHWALIK - ORDO AD AGRO

Otwarcie: 17.05.2024, godz. 18:00
Wystawa czynna do 23.06.2024

Prawda to metal, śpiewał niegdyś wielki śląski poeta Roman Kostrzewski. Ale metal, nawet ten najbardziej TRVE, to przede wszystkim teatr barokowej przesady, który rozumie potrzebę grozy, śmiechu i ekscytacji. Z całej dwudziestowiecznej muzyki to ten gatunek najmocniej przechował w sobie kody sięgające średniowiecznego karnawału czy ekscesu Rabelais’go, tego „rytualnego zgiełku”. Jeśli się śmiać, to całą gębą, jeśli się bać, to do szpiku kości. Do tego porwać się przygodzie, bo to do świata metalu powędrowały opowieści zbójeckie, w późnym XX wieku już jakby niemodne - te wszystkie eposy pełne bitew morskich, czarnej magii i szarży rycerstwa. Nieformalnym gwiazdorem gatunku był oczywiście sam diabeł, ale w stuleciu, które widziało tyle zła wyrządzonego rękami ludzi, jawił się on co najwyżej jako poczciwy mroczniejszy kuzyn Koziołka Matołka.
Stary heavy metal, ten z jasełkowym diablem w herbie z czasów Iron Maiden i dawnych Metalmanii, ten z lat 80. i 90., był muzyką dla tego segmentu młodzieży, który przejawiał rozliczne pasje, ale nie szedł na studia. Po szkole czekały praktyki zawodowe, obowiązkowe wtedy wojsko (nie bez przyczyny na chustach rezerwistów zdarzały się często okładki TURBO i KATA) albo praca na roli. Była to również muzyka bojowa jednej z grup uczestniczących w powszechnej wojnie subkultur, obok punków, skinów, dyskomanów i depeszy. Ale tarabaniąca machina oferowała też schronienie nieśmiałym poetom, artystom i filozofom. Kto miał w sobie taki rys, mógł go w metalu realizować z powodzeniem, pisać teksty czy rysować zawikłane loga. Pod ich ołówkiem czy piórem szatan kukiełkowy przeobrażał się w szatana smutnego z wiersza Staffa. Taki skryty marzyciel mógłby pewnie być bohaterem któregoś z obrazów Marka Rachwalika, zwłaszcza, gdyby odkrył, że na pastwisku rosną magiczne grzybki.
Ktoś powie, że wieś to łagodnie kołyszące się kłosy i trel skowronka o świcie, to wspólna pieśń, kolorowa wstążka i ciepły piec chlebowy, że wieś jest dobroduszna jak babunia. Ale na wsi nocne niebo jest naprawdę gęsto czarne, po zmroku rozlega się nawoływanie puszczyka i złowrogie pochrząkiwania dzików, a praca to żelazo, maszyny, nawóz. Jak tu nie zostać metalem, gdy wiesz, czym jest prawdziwa, dosłowna młócka? To właśnie pokazują nam obrazy Marka Rachwalika, Człowieka z Widłami, Mrocznego Grzybiarza, Polnego Mściciela. Tu żelastwo, wyroby-dekoracje ogrodowe i traktorowe opony żyją swoim tajnym, równoległym życiem. Śmieszą, tumanią, przestraszają oraz żywią i bronią. Nie jest to jednak świat bajkowy, a kreskówkowy, subkulturowy, zadziorny. Kaczor Donald w wersji Rachwalika przepytałby was z dyskografii Bathory, a jak nie znacie, to wypad z baru.
Olga Drenda


Hiperwieś

Chociaż działania Marka Rachwalika skupiają się głównie wokół tematyki związanej ze wsią i wiejskością, intuicyjne umieszczenie go w kategorii określanej tytułem „Zwrotu ludowego” mogłoby okazać się pochopne. Przestrzeń, którą maluje, przedstawia i w jakiej performuje, wykracza nie tylko poza obszar jego rodzinnych Kłomnic, ale również poza same granice pojęcia przestrzeni jako takiej. Do opisu tego, czym się właściwie zajmuje, posłużę się koncepcją hiperwsi inspirowaną filozofią wszechobecnego ostatnio Timothy`ego Mortona. 
Hiperwieś składająca się m.in. na Marka oraz to jak Marek w niej funkcjonuje nie jest rzeczą ani miejscem. Nie da się jej pojąć za pomocą ludzkiego umysłu i generowanych przezeń błyskotliwych humanistycznych sztuczek. Sama sylwetka artysty może okazać się tutaj myląca. W hiperwsi dystans oddzielający ciało Marka od namalowanego przez niego łabędzia z opon, jest tak mały, jak interwały pomiędzy kolejnymi uderzeniami w werbel metalowego zespołu Kurvexor. Białe kropki na kapeluszu blaszanego muchomora, jaki nosi na głowie, są tymi samymi kropkami, które pokrywają grzyby na jego obrazach. Oznacza to mniej więcej tyle, że Marek wchodzi w skład nieludzkiego organizmu hiperwsi komunikującej się splotem nieskończonej ilości języków wystających z paszcz, ust i gęb. Twór ten potrafi opowiadać o sobie awatarem przyjmującym formę papieża z gumowców, ale nie zapomina też o oddaniu głosu melancholijnemu jaszczurowilkowi ukrytemu w tajemniczych zaroślach. Nie ocenia zamiarów latających doniczek z kwiatami ani nie ingeruje w krwawą walkę opon na śmierć i życie. Pozwala wypłakać się gumowej żabie sterczącej przed laptopem, bo doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że jej łzy są łzami wszystkich istot tworzących hiperwieś. 
Taka codzienność może wydać się dziwaczna z antropocentrycznego punktu widzenia. Nie występuje w niej podział na ludzi, naturę i rzeczy. To funkcjonująca w zupełnie innej skali czasowej rzeczywistość psa zbudowanego z kawałków silnika po traktorze, wiernie trwającego przy umięśnionej łydce swego pana z odwróconym krzyżem na piersi. Logika porzuconego gumofilca, która niczego nie tłumaczy, ale przenika na wskroś. Polne drogi, jakie prowadzą do tego świata bywają pokrętne. Łatwo się zgubić będąc nietutejszym. Rolą Marka Rachwalika jest bycie naszym przewodnikiem.

Maciej Cholewa


Marek Rachwalik ur. 1986, pochodzi ze wsi Kłomnice. Absolwent malarstwa na ASP w Katowicach, dyplom z medalem. Maluje, rysuje, czasem rzeźbi, gra na perkusji w zespole Kurvexor i robi metalowe autoportrety. Tematem jego obrazów są lewitujące obiekty 3D, cząstki organiczne, psychodeliczne zjawiska, dziwaczne humanoidy, elementy robotyki, maszyn rolniczych, wiejskiego folkloru, rzeźb z opon i ozdób ogrodowych. Bada również obszary związane z ikonografią muzyki metalowej, stylistyką okładek, wizerunkiem i logotypami. Interesuje go witalna, groteskowa i kampowa mikstura wiejskości oraz metalu.
Finalista 10 AP Hestii. Nominowany do Talentów Trójki 2013. Zdobywca wyróżnienia regulaminowego i wyróżnienia Magazynu Szum na 43 Bielskiej Jesieni oraz Grand Prix 6 Triennale Malarstwa im. Mariana Michalika. Zajmuje wysokie miejsce w Kompasie Młodej Sztuki 2018. Jego prace były publikowane w Szumie, Notesie na 6 Tygodni, Formacie, Opcjach, Polityce, Aktivist, K Mag, Wyrobach Olgi Drendy (nominowanych do Paszportów Polityki i nagrodzonych na Literackiej Gdyni), Culture pl, Gramatyce Kolekcjonowania, CGK, Postmedium i podręczniku Języka Polskiego klas 6 szkoły podstawowej. Autor wystaw, m.in. Panzer Division Marek w Rondzie Sztuki, Vulgar Display of Marek w TRAFO, Under The Sign Of The Black Marek w Galerii Dobro, na której zagrał zespół Brüdny Skürwiel i Agromental w CSW w Toruniu. Prace w kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku, BWA w Bielsku-Białej i CSW w Toruniu


Kurator: Gustaw Nawrocki


Plakat wystawy

Logotyp, 2018

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Maruś, są ciężary do podniesienia… (glutotronix incestus), 2015 olej na płótnie, 60 x 60 cm

od lewej: Kiedy polski metal kupi poliestrowe skarpety i wyruszy na plener do Lwowa, 2019 olej na płótnie, 40 x 50 cm; Logo i maskotki alternatywnej kapeli metalowej pochodzącej ze wsi, 2016 olej na płótnie, 60 x 50 cm. Dzięki uprzejmości Elżbiety Malano

Jak powstają rzeźby ogrodowe, 2022 olej na płótnie, 70 x 70 cm

od lewej: Tropiciel pozerów, 2022 olej na płótnie, 60 x 80 cm; Metalówa, 2022 olej na płótnie, 80 x 60 cm

od lewej: Metalowiec na spacerze, 2022 olej na płótnie, 50 x 70 cm. dzięki uprzejmości Renaty Wójcik; Bogini heavy metalu, olej na płótnie, 2022 60 x 50 cm, 2022

Jego wysokość Papież Śmierci oraz Arcybiskup piekielnych ciemności, ognia i zniszczenia, 2023

Kozioł, 2019

Kozioł, 2019

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Okładki zespołu KURVEXOR, 2021-2022

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Bartek Buczyk, maska inspirowana gadżetem koncertowym gitarzysty zespołu URGEHAL

od lewej: Logo i maskotki wiejskiej kapelki nu metalowej z młodą dziewczyną na wokalu, 2017 olej na płótnie, 50 x 60 cm. Dzięki uprzejmości Elżbiety Malanowskiej; Metalówa szykująca się do zrobienia ostrej awantury swojemu wiecznie nachlanemu metalowi, 2

od lewej: Autoportret, 2024 olej na płótnie, 50 x 50 cm; Maskotka kapelki grającej black thrash speed metal, 2023 olej na płótnie, 50 x 70 cm

od lewej: Projekt rzeźby lidera formacji Bestial War Black metalowej pod kościołem w Kłomnicach cz. 2, 2019 olej na płótnie, 80 x 60 cm; Projekt rzeźby lidera formacji Bestial War Black metalowej pod kościołem w Kłomnicach cz. 3, 2019 olej na płótnie, 80

Logo i typowy odbiorca zespołu łojącego psychodeliczny sludge stoner doom metal, 2017 olej na płótnie, 50 x 70 cm

Jego wysokość Papież Śmierci oraz Arcybiskup piekielnych ciemności, ognia i zniszczenia, 2023

Kozioł, 2019

Logotyp 1-3, 2018

Okładki zespołu KURVEXOR, 2021-2022

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

Marek Rachwalik, ORDO AD AGRO - widok wystawy

od lewej: Twardy wiejski cwaniak po zawodówce, 2024 olej na płótnie, 60 x 50 cm; Black/death metalowa machina do mielenia głupiego, ludzkiego tałatajstwa, 2019 olej na płótnie, 50 x 60 cm

Fan kapel grających kiedyś zajebisty black/death metal, a później smętny jak polska sztuka electro/gothic, 2017 olej na płótnie, 70 x 40 cm Dzięki uprzejmości Elżbiety Malanowskiej

Maskotki death metalowej kapeli o nazwie Tirecide, 2023 olej na płótnie, 70 x 70 cm

Lucyfer, 2021 olej na płótnie, 60 x 50 cm

Transport na Czeski festiwal metalowy, 2021 olej na płótnie, 50 x 60 cm

Głuchy telefon, 2019

wróć