Otwarcie 27.03.2026, godz. 18:00
Wystawa czynna do 10.05.2026
Kuratorka: Emilia Orzechowska
Solve et coagula przygląda się współczesnym rytuałom – zarówno codziennym i intuicyjnym, jak i zakorzenionym w dawnych praktykach, które odnoszą człowieka do ziemi, wspólnoty i przemiany materii. Artyści pokazują, że rytuały nie zniknęły, lecz przyjęły nowe formy, w których gesty wymiany, ofiary i pamięci pozostają żywe, choć często niewidzialne. Ziemia staje się przestrzenią przejścia, gdzie to, co ludzkie i nieludzkie, żywe i martwe, splata się w jednym obiegu. W świecie pozbawionym stałych punktów oparcia rytuał powraca jako sposób oswajania lęku i budowania wspólnoty.
Solve et coagula – „rozpuść i scal” – to jedna z podstawowych zasad alchemii. Oznacza proces rozpadu formy, by mogła narodzić się nowa. Nie ma przemiany bez wcześniejszego rozproszenia ani krystalizacji bez ognia. Formuła ta opisuje zarówno materię, jak i doświadczenie wewnętrzne: moment kryzysu i rozkładu, który może prowadzić do odrodzenia i nowej, spójnej całości.
Wystawa jest spotkaniem dwóch odmiennych, lecz komplementarnych praktyk artystycznych. Paweł Sobczak – malarz, autor instalacji i filmu – pracuje z obrazem jak z żywą substancją, w której gest, pigment i warstwy farby budują przestrzeń między kreacją a destrukcją. Patrycja Orzechowska operuje fotografią, obiektami ready-made i ceramiką. Z jednej strony jej medium wizualne precyzyjnie zatrzymuje chwilę – ulotny moment rzeczywistości, z drugiej pojawia się glina – materiał pochodzący z ziemi, głęboko zakorzeniony w czasie i procesie. Ich języki różnią się, lecz spotykają się w punkcie, w którym materialność staje się doświadczeniem przemiany.
Prace Orzechowskiej i Sobczaka można odczytać jako artystyczną praktykę transformacji materii. Tworzywo podlega tu procesom fizycznym i symbolicznym, ujawniając swoją zdolność do metamorfozy, a cyrkularność i przemiana, sprowadzone do symbolu uroborosa – węża zjadającego własny ogon – oraz czarnego złota ziemi, czyli węgla, przywołują nieskończony obieg substancji, w którym rozpad jest początkiem scalania.
W Solve et coagula przemiana materii i duchowa transformacja splatają się w jednym procesie. Ziemia, ogień, minerał, glina i światło działają jak narzędzia współczesnej alchemii, a rytuał staje się sposobem dialogu między tym, co rozproszone, a tym, co scalone.
Patrycja Orzechowska, Jeszcze bez tytułu (koła i owale), 2024 obiekt (kamionka szkliwiona, metal, rdza, szelak), format 33 × 20,5 × 2,5 cm
Patrycja Orzechowska, jeszcze bez tytułu (jaja), 2025, instalacja site specific (styropian, skorupki kurzych jaj, klej magic), 4 × 20 × 13 cm; . Patrycja Orzechowska, Wylinka II, 2022 (nić bawełniana barwiona kawą i herbatą, ceramika, wikol), długość 155
Od lewej: Paweł Sobczak, Ofiarowanie, 2024, olej na płótnie, 150 × 150 cm; Paweł Sobczak, Putrefactio prima, 2025, olej na płótnie, 100 × 70 cm; Patrycja Orzechowska, A jak Alchemia, 2023, obiekt (żelazo, wosk, cień), 20 × 65 × 20 cm
Patrycja Orzechowska, 12 małpek. Technika na butelkę traconą, 2019–2023, cykl 12 rzeźb (ceramika szkliwiona i nieszkliwiona, szkło, kamienie)
Patrycja Orzechowska, Ciałopalenie, 2019-2023, rzeźba (ceramika szkliwiona i nieszkliwiona, kamionka, wosk), około 38 × 65 × 10 cm
Od lewej: Patrycja Orzechowska, Ashes to Ashes, 2018, cykl 12 fotografii, druk na papierze Hahnemühle Photo Rag Baryta, formaty: 24 × 36 cm, 32 × 48 cm, 40 × 60 cm + 13 rytualnych naczyń ceramicznych; Patrycja Orzechowska, Uziemienie, 2023, obiekt (pla
Patrycja Orzechowska, Jeszcze bez tytułu (urny), 2018-2024, instalacja, około 240 dewarów (szkło, ścierniwo), wymiar zmienny